آلرژی چیست

آلرژی چیست؟آلرژی واکنش بدن به گروهی از مواد خوراکی،داروها وموادی است که از طریق استنشاق وارد بدن مى شوند،به عبارت دیگر بیماران آلرژیک یک شکل تغییر یافته از واکنش به آنتی ژن های خوراکی،تزریقی و محیطی دارند که در حالت طبیعی باعث ایجاد علائم بالینی در اغلب مردم نمیشود.

اصطلاح آلرژی نشاندهنده ی ایجادتظاهرات بالینی دربیمارمبتلابه بیماریهای آلرژیک است که اصولا پس زمینه ى استعدادخانوادگی داردوبا پاسخهای شدت یافته در ارگانهای مشخصی از بدن ازجمله ریه،پوست،دستگاه گوارش و بینی همراه است.

-تظاهرات وعوارض آلرژی چیست؟همانطور که بیان شد،ارگانهایى که بیشتر درگیر عوارض آلرژی میشوند شامل پوست،دستگاه تنفسی فوقانی و تحتانی،دستگاه گوارش و دستگاه قلب و عروق میباشد،تظاهرات آن به صورت درگیری پوستی از جمله خارش،خشکی پوست،کهیر،وبثورات پوستی،درگیری ریه مثل آسم،درگیری گوارشی همچون تهوع،استفراغ،عدم وزن گیری مناسب کودکان،خونریزیهای گوارشی و درگیری بینی و سینوسها مثل التهاب، خارش بینی،آبریزش بینی ،انسداد بینی همراه عطسه وخارش گوش ،حلق، سقف دهان وافزایش ترشحات مخاطی میباشد لیکن شدیدترین شکل آن واکنش آنافیلاکسی است که ایجاد شوک و افت شدید فشارخون وگاهی حتی مرگ میکند.

-چه افرادی بیشتر مستعد آلرژی هستند؟ برای ایجاد علائم آلرژیک دو عامل باید وجود داشته باشد:اول استعداد ژنتیکى و بعد وجود شرایط محیطى لازم برای مواجهه با ماده ای که فرد را دچار واکنش افزایش حساسیتى یا همان آلرژی میکند.

-انواع آلرژی کدامند؟ اینکه بخواهیم از انواع آلرژی صحبت کنیم بستگی به این دارد که از چه زاویه ای به آن نگاه کنیم.ازجنبه ى علمى این واکنشها به چهار دسته تقسیم میشوندکه اگر برای هریک مصداقی مطرح کنیم به این صورت است:نوع ١: آسم وکهیروآنافیلاکسی

نوع٢:واکنشهایى که بدنبال تزریق فراورده های خونی ناسازگار رخ می دهد.

نوع٣:اختلال عملکرد بافتهای بدن به علت رسوب کمپلکس آنتی ژن-آنتی بادى.

نوع ٤:اکزمای پوستی بدنبال تماس دست با مواد شوینده، محل تماس ساعت با دست یا محل تماس کمربند با بدن

لیکن در نگاه مردم هرگونه واکنش بدن به غذا یا دارو ویا محرکهای استنشاقی آلرژی تلقی میشود.

-درمان آلرژی چیست؟اولین و مهمترین اقدام عبارت است از پرهیز بیمار از ماده اى که به آن آلرژی داردوحذف آن ماده از محیط زندگی که همیشه این اقدام عملی نیست که در این موارد از درمانهای دارویی و در شرایطی خاص ایمونوتراپی یا اصطلاحا واکسن های آلرژی استفاده میشود. 

-توصیه برای افراد برای پیشگیری از آلرژی: اگر بخواهیم از بدو تولد شروع کنیم مهمترین اقدام توصیه اکید به تغذیه انحصاری با شیرمادر تا ٦ماهگی و ادامه ی آن همراه با برنامه ی تغذیه ای زیر نظر پزشک متخصص میباشد.

چرا که بسیاری از مواد غذایى در سنین بالاتر مشکلی برای فرد ایجاد نمیکند ولی میتواند در شیرخواران زیر یکسال حساسیت زا باشد و وی را مستعد ایجاد علائم چه در زمان مصرف و چه در سنین بالاتر بکند،از اقدامات دیگر،دوری از محیطهایی است که بالقوه توانایی تحریک و ایجاد بیماریهای آلرژیک را دارند مثلا حضور در مکانهای با آلاینده های محیطی ازجمله دودسیگار،سوختهای فسیلی،آلاینده های صنعتی و بالاخره پرهیز از مصرف موادخوراکی با ماندگاری طولانی وحاوی مواد افزودنی و تشویق مردم به مصرف مواد غذایی تازه و میوه ها و سبزیجات و پرهیز از مصرف خودسرانه ی دارو.

-نقش غذا در به وجود آمدن و تشدید آلرژی چگونه است؟هر ماده ى خوراکى توانایى بالقوه در ایجاد علائم آلرژى را دارا میباشد،واین بر میگردد به خصوصیات ژنتیکى افراد،هر چند با بعضى مواد خوراکی علائم آلرژی بیشتر دیده میشود از جمله شیرگاو،تخم مرغ،ماهی و غذاهای دریایى،بادام زمینی وآجیل وکنجد.خوشبختانه بسیاری از حساسیتهاى غذایى با افزایش عمر ازبین میروند.در اینجا تاکید میکنم هر ماده غذایى وخوراکى توانایى ایجاد آلرژی را دارد.

-نقش غذا در درمان آلرژی:اصولا استفاده از موادخوراکى تازه بجاى غذاهای با ماندگارى طولانى و دارای افزودنیها،استفاده ى کمتر از غذاهاى پرچرب ونمک وخصوصا فست فودها،مصرف حداقل از نوشابه ها و آب میوه های صنعتى میتواند فرد را تا میزان زیادی مصون بدارد.میوه وسبزیجات تازه سرشاراز آنتی اکسیدانهاى طبیعى هستند که از فرد در مقابل بیماریهاى آلرژیک محافظت میکند،تامین ویتامینهاى ضروری از جمله ویتامین دى نیز در پیشگیرى موثر بوده وبالاخره بعضی عناصر از جمله سلنیوم و روى مهمند که با مصرف میوه و سبزیجات و غذاهای تازه میتوانند به مقدار کافى در اختیار فرد قرار گیرند.

 

دکتر سید حمید رضا مرتضوی

فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی عضو هیئت علمی کرمانشاه